Showing posts with label cussing. Show all posts

Huwag Magalit sa Nagmumura

Ni Apolinario Villalobos

Huwag magalit sa taong nagmumura kung hindi ikaw ang minumura. Kung ayaw mong marinig ang pagmumura niya, lumayo ka. Mas mabuti na ang makarinig ng “putang ina”, “letse”, “belatibay”, “okinam”, “hindot”, “diputa”, “yuts”, “yudiputa”, “dupang”, “linti”, “shit”, “damnit”, “damn you”, “goddamnit”, “punyeta”, kunyo”,at iba pa kaysa magsambit ng “Oh, my God”, “Jesus Christ”, “God”, at iba pang mga salitang may kinalaman sa Diyos dahil yan ang pinagbabawal ayon sa Bibliya kung ikaw ay naniniwala sa librong yan. Hindi lang yan isang malinaw kundi matinding blasphemy. Lalong higit na mas mabuting nailalabas ang mga masamang salita kaysa iniistak sa utak dahil iniisip lang…yan ang pagtatanim ng masamang loob sa kapwa.

Ang mahalaga ay walang karugtong na “ka” ang pagmumura upang malinaw na hindi ikaw ang minumura. Kung boss mo ang nagmura sa yo kaya hindi ka makalayo upang makaiwas, ibang usapan na yan….sa Department of Labor at Employment o husgado.

Ang pagmumura ay paraan upang hindi manikip ang dibdib ng isang tao dahil sa sobrang galit. Mas mabuti na ang magmura kaysa manuntok ng o manira ng gamit kapag galit. May mga seminar kung saan ay natututunan ang pagtimpi at paraan upang mabawasan man lang ang galit tulad ng pagpunta sa kuwarto at doon sumigaw ng kung anong maisipang salita. Subalit kung sa kuwarto na yon ay magmumura ka pa rin ng pasigaw, hindi pa rin mawawala ang ugaling yan, yon nga lang, wala nang makakarinig na ibang tao. Pero, maski papaano ay may pagbabago. Ang problema lang ay kung walang kuwarto.

Sa Pilipinas ay may mga restaurant na naglalalaan ng isang bahagi o sulok kung saan ay pwedeng magbasag ng mga plato, baso, etc. Mas malaking mababasag, mas malaki ang babayaran. Sa Japan nagsimula ang “shout therapy” na naging popular tulad ng “zumba”. Ang shout therapy ay pagsisigaw sukdulan mang tumalsik ang tonsil mo. Sa therapy na yan pwede mong murahin nang pasigaw ang nakagalitang kaibigan o boss. Mahal ang presyo ng mga pagkain sa restaurant kung saan ay pwedeng magbasag. At lalong mahal ang “shout therapy” kung ito ay gagawin sa isang clinic sa Japan.

Sa isang banda, ang pinakamagandang gawin ay huwang galitin ang kapwa dahil hindi natin alam kung ang kaharap natin ay may ugaling  nagmumura. Kaya dapat na mag-ingat sa pakikiharap sa ibang tao. Huwag mag-presume na lahat ng tao ay kaya mo dahil sa estado mo sa buhay na mas nakakangat sa iba o dahil marami kang pera.

Ang ilan lang sa mga bagay na nakakapagpagalit at nakakapagpamura ay:

Ang ilan pa ring bagay na nakakapagmura ng tao pero hindi dahil galit ay:

ANG NAKAKABILIB AY ANG MGA TAONG NAGSASABI NG “PRAISE THE LORD” KAPAG GALIT. SINASABI KO YAN DAHIL MAY NA-ENCOUNTER NA AKO….SA LOOB NG NATIONAL INSTITUTE FOR MENTAL HEALTH (DATING MENTAL HOSPITAL) SA MANDALUYONG.

Ang Pagmumura at si Duterte

Ni Apolinario Villalobos

Dapat mag-ingat kahit kaunti si Duterte dahil tumitindi ang smear campaign laban sa kanya. Noon ay ang patagong banat sa kanya laban sa kanyang “pambabae” daw at “salvaging”. Mabuti at siya mismo ay nagsalita na tungkol sa mga bagay na ito at umamin pa, kaya wala nang mauukilkil tungkol sa mga ito upang hantarang ibabanat sa kanya. Isa sa mga tinitingnan ngayon ng mga naninira laban sa kanya ay ang ugali niyang pagmumura. Masama mang banggitin, may ginagamit na mga taga-media ang mga kalaban niya kaya sa isang iglap, kalat agad sa buong bansa kung may masambit man siyang pagmumura. Wala tayong magagawa dahil yan ang kalakaran ng pulitika sa Pilipinas.

Ang malas, “tinuka” niya ang pain na tanong tungkol sa pagdating ng santo papa, sa pagsagot subalit may kasamang pagmumura. Pinagpipiyestahan ng mga maninira ang ugali niyang pagmumura at pagiging prangka. Dahil sa ginagawa niyang pagmumura ay nagiging tactless siya.

May mga taong naging ugali na ang pagmumura kaya automatiko ang pagsambit ng maaanghang na salita na naging bahagi ng kanyang bokabularyo. Dapat baguhin ang ganitong pag-uugali na hindi man dinidekta ng puso ay masama ang epekto lalo sa mga taong banal kuno pero mahilig namang magbanggit ng “for Christ’s sake” o “for God’s sake” na mas matinding blasphemy at laban sa isa sa mga kautusan sa Ten Commandments. Ang mga banal na ito ay nagsa-sign of the cross pa kapag nakarinig ng masama o nakakita ng masama. Bakit hindi na lang sila maglagay ng busal sa mga tenga o di kaya ay maglagay ng pantakip sa mga mata na ginagamit ng mga kutsero sa kanilang kabayo para diretso ang kanilang tingin kapag naglalakad sa kalye? Pero kung marinig lang sila kung murahin nila ang kapitbahay at kasambahay kahit pa kararating lang nila mula sa simbahan dahil dumalo sa misa……..nakuuuu!

Upang maipakita ko ang katapatan sa binabahagi ko tungkol sa pagmumura at upang maging makatotohanan ang mga sinasabi ko, aaminin kong nakikita ko ang sarili ko kay Duterte dahil naging bahagi na rin ng pananalita ko ang pagmumura tulad ng “tangna” na pinaiksing “putang ina”, ang “belatibay” na pinaiksing “latibay” upang hindi masyadong maanghang pakinggan, at ang pabulong na “..hit” na sana ay “shit”, pero hindi pa rin nawawala ang “yodiputa”. Tulad ni Duterte, marami rin ang nagalit at nakadanas din ako ng panlilibak dahil sa pagmumura ko. Ang masakit lang, ang iba pala sa kanila ay matindi naman palang manira ng kapwa!

Sa mga naging president ng Pilipinas ang kilala sa pagmumura ay si Manuel L. Quezon na ang ginagamit na kataga ay mula sa wikang Kastila…maraming nagalit sa kanya noon lalo na ang mga kasama niya sa gobyerno na karamihan ay nakatikim ng pagmumura mula sa kanya. May dati akong boss na ang ginagamit na salita ay “Jesus Christ” or “Jessezzzz” sabay hawak sa kanyang noo…at ngayon ay malamang kasama na niya dahil namayapa na siya. Yong isang kaibigan ko naman ay paborito ang “damn you” at “go to hell”, patay na rin siya at malamang ay nandoon na rin siya. Yong isa pa ay “demonyo ka” o di kaya ay “demonyo” lang kung walang kausap pero nadapa o nauntog o may nakalimutan sa bahay.

Ang pagmumura ay isang paraan upang lumuwag ang naninikip na dibdib ng isang taong galit. Sa halip na lakas ang gamitin niya sa pamamagitan ng pagsuntok sa kausap o manira ng anumang gamit na mahawakan ay dinadaan na lang niya sa pagmumura.  May nasimulan naman sa Japan na pantanggal ng tension na sanhi ng paninikip ng dibdib, at ito ay ang pagsigaw kahit halos namamaos na. Subalit may paraan na ngayon upang mapalitan ang ganitong uri ng paglabas ng galit, sa pamamagitan ng paghinga ng malalim o “deep breathing”. Sa kamalasan, may isa akong kaibigan na sa sobran galit ay pinilit ang sunud-sunod na deep breathing kaya hinimatay dahil na-choke…kinapos ng hangin! Ayaw kong mahimatay tulad niya.

Ang problema sa kultura natin na may pagka-colonial pa rin, kapag ang pagmumura ay ginawa sa English o Kastila, parang wala lang ang epekto, pero kung ang pagmumura ay ginawa na sa Pilipino, ang nakakarinig, lalo na mga banal daw ay para nang natapunan ng ipot ng pusa sa mukha. Hindi ko sinasabing hindi masama ang pagmumura. Subalit dapat ay maghinay-hinay sa paghusga sa mga taong nagmumura. Mabuti nga lumabas ang masamang salita lang mula sa kanya, hindi tulad ng ibang nagbabanal-banalan na ang masamang ugali ay nagkakaugat sa puso nila at diwa kaya habang tumagatal ay yumayabong pa. Ang pagmumura namang inilalabas ay walang pagkakataong yumabong dahil….yon nga, ibinuga na ng bibig!

Narinig ang tape tungkol sa pagmumura ni Duterte sa santo papa, kaya malinaw na ginawa nga niya. Isa itong maituturing na “tactlessness” o kawalan ng pasubali o ugaling bara-bara sa salitang kanto….na talagang mali. Subalit si Duterte ay kilala sa paghalo ng mga biro sa kanyang pananalita, kaya malamang, para sa kanya ay joke ang sinabi niya….pero joke na masama o hindi nararapat dahil si Francs bilang pinakamataas na lider ng simbahang Katoliko ay tinuturing na banal kay tinawag na “santo papa”. 

Kilalal sa pagbiro ang mga Bisaya, na kahit maanghang sa pandinig ay hindi naman bukal sa kalooban ng nagsabi, tulad ng pabirong “gi-atay ka”  o “lilinti-an ka” na ang mga kahulugan ay ayaw ko na lang sabihin. Mabuti na rin ang ginawang pagpuna kay Duterte, para hindi isipin ng santo papa na tino-tolerate ng mga Pilipino ang ganitong ugali…at baka hindi na siya magsalita ng blessing sa Pilipino tuwing mamintana upang magbasbas sa mga taong nag-aabang sa kanya.

Pero, sa isang banda, kung papipiliin ako sa pagitan ng isang taong nagmumura subalit ang layunin ay magkaroon ng pagbabago sa isang sistema ng gobyerno na may makapal na kulapol ng korapsyon at may napatanuyan na, at sa isang taong namang dahilan ng kagutuman at kahirapan ng buong bayan dahil sa kawalan ng malasakit, kahit hindi pa nagmumura at animo ay larawan ng pagkabanal at pagka-santo na pagkukunwari lang pala….ang pipiliin ko ay ang nagmumura!

Ang ginawa ni Duterte kahit pa maituturing na joke ay patunay sa binitiwan niyang babala noon na kung maging presidente siya ay wala siyang sasantuhin….kaya humanda na sila!