Showing posts with label sacrifice. Show all posts

Ang Mga Taong Isinusulat Ko ang Kuwento ng Buhay

Ni Apolinario Villalobos

Kaya ako nagsusulat ng mga kuwento ng buhay ng mga tao ay upang magsilbi silang inspirasyon sa iba. Kung mapapansin, sila yong mga nagsimula sa “ibaba” hanggang umangat o umasenso. Sila rin yong mga hindi nahihiyang magtrabaho kahit galing sa may sinasabing pamilya o mayayaman. Sila yong mga nagsikap upang makatapos ng kolehiyo kaya pumasok na student assistants sa pinapasukan nilang unibersidad o kolehiyo. Sila rin ang mga naghahabol ng schedule ng klase mula sa mga pinapasukang food outlets tulad ng Jollibee at MacDonalds, at iba pa.

Ang iba pang mga naisulat ko na ay naging biktima ng pagkakataon kaya “kumapit sa patalim” upang mabuhay o di kaya ay nagsakripisyo para sa pamilya. Mayroon ding mga pari at pastor na MABABAIT at karapat-dapat na tawaging mga pastol na Itinalaga ng Diyos sa mundo upang gumabay sa mga Kristiyano.

Hindi ako basta-basta nagsusulat lang dahil PINIPILI ko ang mga taong bina-blog ko….mga karapat-dapat na nakaka-inspire ang buhay. Ang problema ay ang mga HYPOCRITE na kaanak ng mga taong dapat ay maging inspirasyon ng iba dahil sa pagsisikap nilang kumita para sa pamilya kaya nangibang bansa, at ang iba ay na-rape pa nga….IKINAHIHIYA KASI NG MGA WALANG UTANG NA LOOB NA ITO NA ANG MGA KAANAK NILA SA ABROAD AY HINDI MANAGER NG OPISINA KUNDI HOUSEKEEPER, YAYA, GARDEN CLEANER, CAREGIVER, ETC.  Ang mga nahihiyang magbanggit man lang ng uri ng trabaho ng mga kaanak sa abroad ay mga UGOK AT MAKAKAPAL ANG MUKHA dahil SOBRA-SOBRANG  umaasa din pala sa mga padala ng mga nasa abroad!

On Sacrifice

By Apolinario Villalobos

Sacrifice has always been a part of our life…a very painful experience and episode that can determine our emotional strength. And, just like everything on Earth that has a reason for “being”, the sacrifice that befalls us has a reason, and the realization can be understood if only we think deeper and seriously about it. As much as possible, we should not hate the world for any painful episode in our life.

I once read in the internet about a battered wife who was later abandoned by her husband, as if the battering was not enough to humiliate her person. She thought of committing a suicide but she thought of her child, barely one year old. When she went to the market one day, she befriended a vegetable vendor of her age. Their friendship was such that they confided to each other about their status in life. They both found out that they have same the same harrowing experience but the vegetable vendor was left with 3 children by her drug addict husband, while the other one was only with one child. At, the end, she ended up selling vegetables alongside her friend, the second battered wife with 3 children, after learning the rudiments of sidewalk vending. It was only when she started vending that she discovered her acumen for selling. She began to embark on selling second-hand jewelries but did not abandon her vegetable stall as her customers were her frequent buyers. She was able to save money that she used to open a small convenient store in front of their house. She realized that had she not been abandoned by her husband, she would be still suffering from his humiliation and cruelty. Alone with her child, she was able to stand on her own feet and regained her dignity.

I have mentioned in a blog that everything that one wishes for can be had, but it takes a lot of pain and sacrifice in exchange for such. Nothing wonderful can be achieved just with the click of fingers, except for those who were born with the proverbial silver spoon in their mouth. But, then, most of them grow up sad and discontented and most often alone for being envied, so they have to resort to practically “buying” their friends.

Separation of husbands and wives oftentimes come out as a “blessing in disguise”. God gave the parties the chance to live together but due to worldly dissatisfactions, they decided to part ways which surely entailed a lot of painful sacrifice. Their former relationship could be used as a gauge in assessing their new life. The only question that may be asked could be, “are they happier?” If they are, indeed, they have the painful experience of separation – a sacrifice, to thank for. Had they endured the spats and quarrels with their former partners, thereby, miss the chance to move on….there’s nobody to blame but themselves for being timid.

Our life is in itself a “motion” and such mobility should not be hindered, otherwise, we shall stagnate. We have to move on. If we fail to do that, we will be like stagnant water that stinks!

LOVE AND SACRIFICE KEEP OUR FAMILY TOGETHER

THROUGH FINANCIAL AND EMOTIONAL CRISIS

By Kevin G. Lopez

We were living a great life as kids, although, we did not get whatever toys we wanted or whatever food we wanted to eat, most of the time. Our father used to work in Saudi Arabia, after a few years of which, he found an opportunity to bring us to the Middle East to live with him... in an apartment, though, not quite big. We lived a life most people would dream of. We weren't rich but the cost of living there was not as expensive compared to that in the Philippines. For instance, a bar of chocolate, say Lindt, cost an equivalent of around Php150+ while in the Philippines, the said candy could cost much more.

Anyway, going back to the track, we lived in Saudi Arabia for about 8 years. It was a good life in the eyes of most but for me, something seemed to be missing. We got financial affluence, like having a Chevrolet Lumina car, as our dad worked in Saudi American Bank as a Senior Executive Assistant of one of the top ranking executives in the company. Basically, we seemed to be having a good life, yet, I felt there was something missing, as mentioned earlier. We lacked communication within our family. We didn't go out a lot for bonding such as what families are doing nowadays. Sadly, at the end of the day, I realized that good life is not only about money...

After my first year in high school, we returned to the Philippines. Our father bought a condominium in Cainta where we lived until the onslaught of typhoon Undoy. We left the town and looked for an apartment in Quezon City where some of our relatives were. Unbeknownst to us, however, our transfer in Quezon City was the start of our financial debacle. We transferred from one apartment to another until we finally settled in one while setting up a business – a salon, or a unisex parlor.

At first, everybody in the family pitched in running the business, enjoying every bit of our learning how to manage it. Several years after, it was hell. Although, we tried our best in managing the business, we were just so unfortunate for having personnel who were untrustworthy. Betraying our trust, they filched from the daily earnings, to the extent of even offering their services outside the shop and keeping the payment for themselves. It was a painful experience for us. Our personnel were highly valued and trusted by our mother, but which they betrayed. They were even found to have been involved in the taking of illegal drugs, sometimes right within the salon. We were alarmed.  

One of our personnel was set up for a “buy-bust operation”. He was chased by drug operatives. It was made to appear that he was selling illegal drug, although, in reality, he was just a plain user. One time, we found drug paraphernalia in the premises which they promptly threw away. They swore to my mother that they would change their ways. My mother who was kind bit the bait. She warned them, at the same time giving them a second chance. Unfortunately, in a few months, they were back to their old ways.

Several months ago, we sensed that something was being concocted by all our personnel to leave us which they did not long after. Their “mass departure” practically “killed” our business, though our initial reaction was to persist by all means.  Despite our concerted effort, the business flopped, shut down and later sold, whatever was left of it.

We returned to Cainta. My parents were without jobs as they were solely dependent on the salon business. I was fortunate to have been able to be taken in by a BPO company early this year. The pay is good which enabled me to assist my parents occasionally for the needs of our family. Eventually, we started a food business which enhanced the additional income derived by my dad from driving an aunt’s car under Grabcar. 

Not all things went the way we expected them, though. Months afterward, the small food business failed and to top it all, my aunt got a new driver in place of my dad who instead of being downhearted, looked for another car that he could drive. He fortunately found another which he drove under Uber. My mom meanwhile, started another food business with the money which I raised for her. My elder sister, today, is finishing a college course with the help of our relatives. Our eldest sister on the other hand studies at home under Brother Bo's Home School program on account of her having psoriasis, and still with financial assistance from our relatives.  Our parents on their part, are doing their best in generating an income to sustain our daily needs.

As a family, we have plans for the future, part of which is my pursuing a BS Criminology course next year. Such pursuit shall not affect my desire to help my parents financially, to the best I can. Currently, I am working for a Certificate as a Security and Safety Practitioner that could be helpful in satisfying a requirement for my course in the future. In that quest, I tried my best to be on top of my class, where I am now! I am also engaging in small businesses from which I derive funds for other small investments that would give security to me and my family in the future. 

Our family has experienced more difficulties than what I have mentioned above, however, despite all those, we have survived. I admit that we had our share of mistakes and misunderstanding but we have been bound together by our love to each other. As a family, we were not used to having bonding moments that would make us “stick” together....but that was years ago. Today, we successfully went through the emotional trials which made us hold on to each other and the rails of security with steadfast resolve, while strengthening our foundation in this new decade that is suffused with various difficulties.

Today, at t twenty-one,  I may not be directly involved in activities for the sake of our brethren on the street, but what I and my family have been through, made me realize that our life is not different from those who sleep on sidewalks. In retrospect, I realize a lot of lessons from them which make me a better person....one who has a desire to have a better perspective in life and a deeply-felt love for my parents and siblings!

Happy Mothers’ Day!!!

Prayer for ALL Mothers…

By Apolinario Villalobos

Most Benevolent Creator of the vast universe

and controller of our destiny, to you we pray…

For all the mothers, that You have brought forth

On the face of the earth –

They, that walk the ground, crawl and slither, swim in the ocean,

And, glide in the air as they fly…

Grant that they be safe and healthy at all times

So, they can give warmth and milk to their offspring…

Grant that they be well-concealed and distanced from their predators…

Grant that they be spared from hunger and thirst

So, their offspring can suckle from them the juice of life.

For those whose offspring came out of brittle eggs,

Grant that their wings be strong

To protect their brood from the whipping wind,

From incessant patter of rain and scorching heat;

Grant that their mates fly home safe

With worms and morsels in their beak

For the helpless and fragile chicks in their nest;

For our mothers who pained to bring us forth

Into the world in all our innocence of nakedness,

They, whose sacrifice did not end in grunt and moan…

Grant that they may live longer,

So, we may make them savor the joy of living

As we let out the love -

Long-harbored in our heart for them!

Amen!

Allan: Taho Vendor na Nag-aruga at Nagmahal

Ng Batang Anak sa Pagkakasala ng Misis

Ni Apolinario Villalobos

Madaling araw nang makasakay ko si Allan Recato sa jeep papuntang Baclaran.  Masuwerte siya at pinasakay siya ng drayber ng jeep dahil ang iba ay ayaw sa mga magtataho na ang dalawang timbẳ ay kumakain ng malaking espasyo na ayaw ng ibang pasahero. Galing Cavite ang jeep na iilan lang ang sakay. Dahil magkaharap kami, naramdaman ko ang ang mainit na singaw ng taho mula sa timbẳ nitong stainless na ang bigat ay mahigit 30 kilo.

Payat si Allan kaya hindi ko napigilan ang sarili kong magtanong kung okey lang siya. Nakangiti siyang sumagot na okey lang naman dahil mahigit 18 taon na niyang pinagtitiyagaan ang pinagkikitaan niyang ito. Sa kabubusisi ko ay nalaman kong apat ang anak niya pero nang tanungin ko kung ano ang trabaho ng misis niya, hindi agad siya sumagot. Bandang huli ay sinabi niyang “inabandona” sila ng misis niya dahil nakakita na ng bagong asawa sa abroad…sa Gitnang Silangan. Wala na silang kontak sa isa’t isa.

Naging palagay yata ang loob niya sa akin kaya tuluy-tuloy lang ang pagbigay niya ng impormasyon tungkol sa pamilya niya kaya nalaman ko rin na ang panganay niya ay 17 taong gulang na at ang gusto ay maging nurse. Ang sumunod na dalawa, 13 at 12 taong gulang ay inabot ng K-12 program kaya pinag-iipunan naman niya ang pang-matrikula. At, ang bunsong 6 na taong gulang ay nasa elementarya pa. Habang nagsasalita siya ay kinunan ko siya ng litrato dahil pumayag naman, pero bago yon ay talagang inamin kong balak kong isulat ang makulay niyang buhay. Naputol ang usapan namin nang bumaba ako sa kanto ng MIA Road.

Habang naglalakad ako papunta sa bahay ng kaibigan kong nakaratay upag hatiran ng mga pagkain at diaper, ay naalala kong hindi pala kami nagpalitan ng celfon number, lalo pa at naramdaman kong parang may gusto pa akong dapat malaman.

Kagustuhan yata ng Diyos na maisulat ko talaga ng maayos ang buhay ni Allan dahil pagkagaling ko sa kaibigan ko at sumakay ng jeep papuntang Baclaran, nadatnan ko siyang nakatayo malapit sa LRT station. Upang hindi na magkalimutan, nagpalitan agad kami ng numero, at noon ko nalaman na hindi pala talaga siya taga-Las Piἧas, kundi taga-Pasay. Pumupunta lang pala siya sa Las Piἧas tuwing madaling araw upang humango ng taho upang ibenta, at ginagawa niya ito dalawang beses sa maghapon. Pagbaba niya ng Baclaran ay naglalakad na siya papuntang Taft Avenue sa Pasay hanggang makarating sa Vito Cruz, sa Malate na bahagi na ng Maynila.

Sa pag-uusap namin uli, humingi siya ng tulong kung paanong matunton ang misis niya na ang pagkaalam niya ay kung ilang beses na nagpalit ng pangalan. Ipinakita niya sa akin ang larawan ng misis niya at lalaking kinakasama nito. Walang kagatul-gatol ding inamin niyang ang bunso niyang anak ay hindi niya talagang tunay na anak kundi anak ng misis niya sa bagong lalaking kinakasama. Umuwi lang pala ito noon nang mabuntis at upang sa Pilipinas isilang ang anak niya sa pagkakasala. Akala ni Allan ay magbabago ang misis niya pagkatapos maisilang ang bata, subalit, nang mailuwal ay iniwan na silang tuluyan. Masakit man, ay tinanggap na lang niya ang kanyang kapalaran. Pinipilit na lamang niyang igapang ang pangangailangan nilang mag-aama, pero para sa kursong nursing ng kanyang panganay, hihingi daw siya ng tulong sa kanyang dalawang kapatid.

Kaya pala noong sa jeep pa lang kami nag-uusap, parang may gusto pang sasabihin si Allan sa akin subalit bigla akong bumaba. Mabuti na lang din at parang may lakas na tumugaygay sa akin patungo sa LRT kung saan siya nakapuwesto na parang hinintay lang ako, dahil pagkatapos naming mag-usap ay umalis na rin siya upang ituloy ang paglako ng taho. Sa Ingles, ang tawag yata sa ganoong uri ng lakas  ay “Divine Providence”.

Sa gulang na 41 taon, bakas sa mukha ni Allan ang mga hagupit ng kapalaran kaya sa biglang tingin ay mukha siyang mahigit nang 60 taong gulang, lalo pa’t halos puti na rin ang kanyang buhok. Nang maghiwalay kami uli ay pinalakas ko ang kanyang loob at nangakong magkikita uli kami upang makilala rin ang kanyang mga anak. Habang naglalakad akong palayo ay pinagdasal ko na lang na sana ay huwag siyang magkasakit dahil ang tingin ko ay parang bumabagsak na ang kanyang katawan na nakikita sa sobra niyang kapayatan.

“If I will not do it…who will?”

By Apolinario Villalobos

Until now, so many “friends” still keep on asking why I am writing about other people’s lives. They can’t seem to understand my objective to bring the virtues out of the subjects of my blogs to inspire others. Obviously, these “friends” are the type of persons who are just concerned about themselves.

These are also my supposed “friends” who read my blogs without letting me know about it so that their “like” which is one way of sounding off their view, will not add up to the other “likes” and comments. They know that the more “like” my blogs generate the better impression that my shared ideas give…which these “friends” do not like. By not mentioning anything about my blogs every time we meet, they could have made me feel better, but unfortunately, they pester me with annoying comments that are tainted with hypocrisy.

These “friends” also cannot understand why I go to the extent of exploring slums and befriend those who live on the sidewalk. For the tenth time, I tell them that I just want to be authentic or realistic in my presentation of what I write about. And, for the tenth time, they also just shake their head in disbelief. They can’t imagine me eating burnt rice with people I mention in my blogs, also eating with fingers, food cooked out of the salvaged wilting vegetables with these same people. For them, I am weird for doing those. My explanation to these “friends” that I relate well with my subjects because I have been through such a life of want and inadequacy, is futile.

Another thing that they cannot take is my writing about the corrupt practices of some government officials and lawmakers. They thought, they are helping me by giving admonition for me to leave these maggots in the government alone. Understandably, these “friends” never care because they are not affected as they are financially stable. They are not affected by the traffic because they stay home most of the time and if they venture out, they are driven by well-paid chauffer. They can’t feel the gnawing effect of high prices of basic commodities because they lead a luxurious life.

In exasperation, just the other day, I asked one of these “friends”……”if I will not do it, who will?”, adding sarcastically, “why not try doing it as you might be able to write better than I do?” I feel that he and the rest are just trying to pull me down. With such kind of hypocrite crabs living with us, it is no wonder why the Philippines is wallowing in a neck-deep muck of desolation.

Paalala para sa Banal na Linngo…

Ang Maging Saksi ni Hesus sa Mundo

Ay Obligasyong 24/7

Ni Apolinario Villalobos

Akala ng iba, ang pagtayo bilang saksi ni Hesus sa mundo ay nagsisimula at nagtatapos sa dinaluhang Misa, pagbasa ng Bibliya sa harap ng maraming tao, o pagbigay ng agarang tulong lamang. Ang pagiging saksi ni Hesus ay nangangahulugang bahagi Siya ng buhay ng tumatayong saksi kaya bahagi din Siya ng lahat ng kilos, pati sa paghinga nito sa lahat ng sandali.

May ilang tao na pinagyayabang pa ang kanilang pagiging active member daw ng kung ano-anong religious group, at ng mga nauusong “kongregasyon” ng “Bagong Kristiyano” at nakikibahagi pa ng kaalaman nila sa Bibliya, subalit, ni hindi man lang makabati o makangiti sa mga nakakasalubong na kapitbahay. Saan ngayon si Hesus sa mga pinapakita nila sa kanilang kapwa? Gusto nilang masabing Kristiyano pero sa pangalan lang pala, hindi sa kilos at isip, at lalong hindi sa puso.

Hindi kailangang magpapako sa krus tulad ng nangyari kay Hesus upang masabi ng iba na sila ay nagmamahal sa Kanya, kung bugbog-sarado naman pala sa kanila ang kanilang misis at kung sipain ang mga anak ay ganoon na lang tuwing sila ay malasing. Yong iba naman ay milyones ang dino-donate sa mga simbahan dahil mahal daw nila si Hesus, yon pala ang pera ay ninakaw sa kaban ng bayan.

Sa darating na Banal na Linggo, dadagsa sa kalye ang mga “saksi” ni Hesus, mga magkakakawag  upang palabasing sinaniban daw sila ng ispiritu Niya o ng kung sinong santo. Ang iba ay magka-camping sa harap ng Quiapo church at naka-costume pa na hango sa Bibliya, at marami pang ibang paraang pagpapakita ng pagiging saksi daw nila. Sa mga araw na yon…kung kumidlat man, sana ay walang tamaan!

Reminder for the Holy Week…

Tolerance, Love

and the Golden Rule

by Apolinario Villalobos

To prevent irritants that oftentimes result to misunderstanding among those with differing religious inclination, it is important that tolerance should be observed. Imposition of one’s religious belief to others should not be made. The virtues of the religious belief that one practices should be put into action, instead of just being mumbled. That way, the person who wants to share his religious leaning becomes convincing and his acts, emulated, without being loud about it. The act should be dictated by the heart…

It is by tolerating others for their chosen religious affiliation that understanding is shown them which is a manifestation of love. There should be no arrogant comparison of one’s own religion with that of others. Also, there could have been no need for a reminder from the pope about this matter if only we have been observing the Golden Rule…if we don’t want to be harassed with overzealous preaching, we should not do the same to others. To do the positive way of such rule….we should show tolerance and love to others, if we want them to show the same to us. The Golden Rule is dictated by the common sense…..

Ang Pagninilay-nilay Tuwing

Semana Santa

Ni Apolinario Villalobos

Uumpisahan ko ang share na ito sa pagpuna tungkol sa ilang bagay tungkol sa ginugunita ng mga Katoliko. Tulad halimbawa ang “semana santa” na sa Ingles ay “holy week”, at kung tagalugin ay “banal na linggo” pero hindi ganoon ang nangyayari dahil ang ginagamit ay “mahal na araw” na tumutukoy sa “isang araw” lang…anong araw ito? Biyernes santo ba? Sa dasal na “Hail Mary…” kung sa Tagalog, ito ay “Aba Ginoong Maria…”. Bakit naging “ginoo” ang birheng Maria? Ang “ginoo” ay pantukoy sa lalaki. Bakit hindi, “Binibining Maria” o “Ginang Maria” at lalong sana ay “Birheng Maria” dahil siya ay babae? Sigurado kong marami ang magtataas ng mga kilay sa pagpuna kong ito.

Kaya ko inunahan ng mga pagpuna ang isinulat kong ito ay upang ipakita na karamihan sa mga gumugunita sa Semana Santa, ang pananampalataya ay ampaw…walang laman. Ang mga dasal, minimemorays, hindi pini-feel sa puso. Kung susunod sa mga panuntunan ng simbahan, parang wala sa sarili kung gawin ito, hindi iniisip. Kaya sa binanggit ko sa unang paragraph, maaaring kung hindi ko nasabi ay hindi rin mapapansin, dahil sa ugali ng karamihan na kung i-describe ay “parang wala lang”.

Maraming paraan ang pagtitika at pagninilay-nilay sa paggunita ng Semana Santa tulad ng  pagbisita Iglesia…paramihan ng pinupuntahang simbahan, subalit ang nakakalungkot ay hindi nila pagpalampas sa pag-selfie sa harap mismo ng altar! Pagkatapos ng mga pasyalang ginawa ay magpo-post sa facebook ng mga selfie, pati ng mga pagkaing nabili sa paligid o harap ng simbahan. Isa pa ring paraan ay ang tinatawag na “staycation”…ang hindi pag-alis ng bahay o bayan o lunsod kung saan nakatira, dahil marami rin namang magagawa maski hindi na lumabas pa. Sa ganitong paraan, nakatipid na ay nakapag-bonding pa sa mga mahal sa buhay, subalit karamihan pala ay nanonood lang ng mga DVD ng na-miss na mga pelikula!

 Ang mga may perang magagastos, dumadayo pa sa mga bayang nakakaakit din ng mga dayuhang turista. At ang iba naman ay pinipili ang mga resort, swimming pool man o dagat upang mas maganda daw ang ambience ng pagninilay o pagmi-meditate….sana.  Yong iba kasi, ang pinagninilay-nilayan ay ang mga naka-bikining nagsi-swimming. Pero, ang matindi ay ang mga astig, na ang pagninilay ay ginagawa sa harap ng mga bote na ang etikitang nakadikit ay may imahe ng demonyo at ni San Miguel Arkanghel!

Ang mga pilosopo naman ay nagsasabi na taunan naman ang pagninilay-nilay at paghingi ng tawad o paglinis ng ispiritwal na aspeto ng pagkatao, kaya huwag mag-alala kung nakaligtaang magbisita Iglesia, magpinetensiya, o sumali sa pagbasa ng pasyon sa kasalukuyang taon dahil marami pang mga taon na susunod, at upang idiin ang pagkapilosopo, may dagdag pa na: “habang buhay…may pag-asa”.

Ngayon, magtataka pa ba tayo kung bakit ang mundo ay tila niyuyugyog ng mga sunud-sunod na kalamidad? Idagdag pa diyan ang mga giyera sa pagitan ng magkakapitbahay na mga bansa at pagkalat ng mga terorista sa iba’t ibang bansa upang maghasik ng karahasan? At huwag ding kalimutan ang gutom at mga sakit na ang iba ay wala pang lunas.

Dahil sa labis na talino at pagkagahaman ng tao, nawalan na siya ng katinuan at kinalimutan na ang Manlilikha, kaya hindi lang simpeng pitik ang nararapat kundi mararahas na pambukas ng kanyang mga mata at kaisipan! 

The Indefatigable Esperanza (Inday) Hilado

…friend, sister, mother, secretary, Sales Executive

By Apolinario Villalobos

For most people who know her, she was “Inday”, although, her other nickname was “Pancing”. She was a centenarian, having reached the age of 100 years last July 22, 2015, for which she was honored with a certificate given by the Quezon City government.  She died peacefully just when 2015 was bidding 2016 goodbye, particularly on January 14, at exactly, 11:15 AM. The tragic information that I received came from Gel Lagman and Mona Caburian-Pecson, former colleagues in Philippine Airlines.

Inday came from the well-to-do clans of Fontanilla and Hilado of Negros Occidental in the Visayas region of the Philippines. Her parents were Paz Fontanillla and Ignacio Hilado, and she came third in a brood of seven, such as, Clarita, Florita, Hermenia, Gloria, Enrique and Godofredo. Inday chose to stay single her whole life.

According to Tessie, Inday’s niece, who at 74, looks more like a little more than 50, she immediately came home when informed about the demise of her aunt, as she knew that with her were only her trusted caretakers, Rudy Lopez and his wife,  Muding (Modesta). Rudy was her loyal driver since 1975, and got married in 1992 to Muding who in no time treated the former like her own mother. Since the first day of her arrival, Tessie practically did everything with the help of her assistants that she brought from America, as well as, Rudy and Muding.

My fondest memory of Inday was our working together as part of the International Sales-Philippines (ISP) Team of Philippine Airlines (PAL) based at the S&L Building along Roxas Boulevard, in Ermita, Manila. We were under Rene Ocampo and later, Archie Lacson, as the Regional Vice-President of the Philippines and Guam Region. However, due to our well-defined function as members of the Sales Team, we were directly under Dave Lim, Assistant Vice-President of the ISP. Inday was handling the special account of manning agencies for seafarers and despite her age, being the most senior in the team, she proved to be just very effective. She reported to the office before eight in the morning, prepared her itinerary for the day and persistently made follow ups on previously requested bookings for her clients. I also used to help her with her weekly and monthly sales reports by typing them for her. She even stayed late when there were social functions to fete our clients, particularly, the travel agents and manning agencies.

The job of Inday was very critical as PAL fares were comparably higher than those offered by the other airlines for the seafaring segment of the airline industry. But motherly insistence and affectionate cajoling of travel agents worked almost all the time. To show her gratitude to her clients, during Christmas she would give them her own personally-purchased gifts, aside from the standard “give-away” items from our office that included calendars. Being in-charge of the Region’s administration, I would give her extra calendars and “give-away” items.

We were close to each other, such that we sat side by side during most of our Monday Sales Meeting. It was this literal closeness that gave her the opportunity to offer me her share of snacks served during the meeting. She was also very conscious about her health, as she ate only small portions of food during mealtime at the canteen. One time, however, during a party, I admonished her for eating plenty of “lechon” (roasted pig).

A terpsichorean in her own right, she would sashay with graceful cha-cha and tango moves around the dance floor during our parties. She admitted to me though, that she was really fond of ballroom dancing, and even confided the information about the pre-war public dances that she attended at Luneta (Rizal Park) every December, when she was young. Her love for life could have given her the vigor that kept her going even at an age beyond seventy which was the last time I saw her when I left Philippine Airlines.

Inday may no longer be around, but she left a legacy founded on love, as well as, diligence and dedication to job. She was unquestionably unselfish and indefatigable in many ways. She also proved that goodwill indeed works, as her staying “single” did not deprive her of families because of her altruistic ways. She had her colleagues in PAL, and who gave her love in return for her motherly and sisterly affection….they, who have become her family until she left the company. Rudy Kong whom she served with utmost loyalty as secretary in PAL, took her in as part of his own company when she finally left the airline. She also had Rudy Lopez, her loyal driver, and his wife, Muding, who stood by her side till she drew her last breathe. She loved them all, and they all loved her… and, just as what the popular adage says… love begets love.

Malaking Sakripisyo ang Maging Chairman O Maging  Iba Pang Opisyal

ng Maliit na Barangay Tulad ng Real Dos (Bacoor City)

ni Apolinario Villalobos

Hindi nakakapagpayaman ang maging opisyal ng isang maliit na Barangay, na ang pinaka-kunsuwelo ay kasiyahan namang nararamdaman dahil sa tulong na naibibigay sa mga ka-barangay.

Matapat na sinabi sa akin ni Barangay Chairman BJ Aganus (Real Dos, Bacoor City) na sa wala pang dose mil niyang suweldo, ang kabuuang sampung libo lamang ang kinukubra niya. Ang butal ay “iniiwan” niya sa pondo ng Barangay upang magamit na pandagdag sa mga gastusin tulad ng para sa kuryente at iba pa na wala sa regular payroll na binadyetan, subalit kailangan upang mapaganda ang operasyon nila. Ganoon din ang ginagawa ng mga Kagawad ng Barangay na kusang nag-aambagan din sa kabila ng kaliitan ng kanilang allowance. Hindi nila alintana ang sakripisyong nabanggit dahil nababawasan naman ng suportang binibigay ng kani-kanilang pamilya sa pamamagitan ng lubus-lubusang pag-unawa.

Ang nanay ni Kapitan BJ na si Aling Sofie ay umaming sa kabila ng katungkulan ng kanyang anak,  silang mag-asawa ay tumutulong pa rin dito. Isang umagang napadaan ako sa bahay nina Kapitan BJ ay natiyempuhan ko si Aling Sofie na nagpaunlak sa request kong samahan ako sa kagagawa pa lang, pero kulang pa rin sa gamit, na Multi-Purpose Hall ng Real Dos. Bilang isang ina, natutuwa siya na nagkaroon ng bunga ang katututok ng kanyang anak sa City Hall, upang magkaroon ng Multi-purpose Hall ang Barangay, kaya kahit sabihin pang damay siya sa sakripisyo ng anak ay okey na rin sa kanya. Natiyempuhan din namin ang “volunteer” na si Aling Amparing na siyang naglilinis ng kapaligiran ng Multi-Purpose Hall, kasama na ang basketball court na nasa harap nito. Wala siya ni pisong kabayaran, subalit dahil nakita niya ang kabuluhan ng maliit na gusali ay hindi siya nagpatumpik-tumpik sa pagkusa ng tulong sa abot ng kanyang makakaya na paglilinis tuwing umaga.

Nadagdagan din ang mga street lights sa Barangay Real Dos dahil na rin sa “pangungulit” ni Kapitan BJ sa city government, kahit pa ang naging resulta ay dagdag-bayarin sa kuryente na maituturing na malaking kabawasan sa budget ng barangay. Subalit naalala ko noong nabanggit niya na mas mabuti daw na nakikita ng mga taong nagagastos sa maayos ang pera ng barangay, kaysa naman daw nakatabi lang. Ibig sabihin, hindi baleng sagad ang gastos basta napapakinabangan naman agad ng mga tao ang pinagkagastusan.

Ipinapakita ng Barangay Real Dos ang kahalagahan nito bilang matatag na pundasyon ng lunsod ng Bacoor sa pamamagitan ng maayos na pamamalakad. At, pinapakita ring lalo ng mga opisyal ng nasabing barangay na hindi totoong lahat ng nagsisilbi sa bayan o sa madaling salita ay mga opisyal ng gobyerno ay korap…dahil sila mismo ay abunado at naghihirap. At, alam ko ring marami pang Real Dos sa iba’t ibang panig ng Pilipinas na sumasagisag sa tunay na kahulugan ng “tamang paninilbihan sa bayan”.

Ang Tiyahin kong si Maling Pabilona

At Anak niyang si Fely Segura

Ni Apolinario Vllalobos

Tuwing sasapit ang panahon ng pulitika, naaalala ko palagi ang tiyahin kong si nanay Maling (Amalia) Pabilona. Nasa elementarya ako nang una kong masaksihan at marinig kung paano siyang magsalita sa harap ng mga tao sa maliit naming liwasan upang mangampanya. Malutong at tumataginting ang kanyang boses habang ikinukumpas ang kamay na may hawak na tabako. Siya ang unang babaeng konsehal sa bayan namin. Ang gabing yon ang una at huli kong pagdalo sa “rally” ng mga nangangampanya dahil hindi na ako pinayagan ng nanay naming manood uli. Tulad ng inaasahan, palagi siyang nananalo, hanggang maging vice-mayor.

Tuwing dalhin ako ng nanay namin sa kanila, hindi pwedeng hindi niya ako halikan dahil bunsong lalaki ako sa aming magkakapatid. Siyempre, malakas ang amoy ng tabako pero tiniis ko dahil binibigyan naman niya ako ng tinapay o kendi. Habang nag-uusap sila ng nanay ko, pinapanood ko sila – ang nanay ko ay panay dura dahil sa pagnganganga niya, at si nanay Maling naman ay panay ang hitit ng tabako at pitik dito upang matanggal ang abo. Tulad ng nanay ko, maliit si nanay Maling, pero pareho silang nirerespeto sa amin dahil sa tapang nila. Kilala si nanay Maling na matulungin, pero matindi kung magalit, walang pinipili sa mga pinapagalitan basta napatunayang niyang nagkamali. Nakita ko kung paano niyang pagalitan ang isang lasing na sumuka sa tabi ng Rapacon Store, ang pinakamalaking tindahan sa amin noon. Nagtakbuhan ang mga tao dahil sa takot. Malapit lang ang Rapacon store sa kanila, kaya napuntahan niya agad nang may magsumbong sa kanya. Pingalitan niya ang lasing at pinalinis dito ang bangketang niya.

Masipag siyang mag-ikot sa loob ng palengke upang alamin kong may mga problema. Nakikita ko siya palagi, dahil palaging dumadaan sa puwesto na nagtitinda ng tuba, na sa harap lang din ng tindahan namin ng tuyo. Pinagbibilinan niya ang mga nag-iinuman na huwag magpakalasing. Sa pag-ikot niya minsan, pinagalitan niya ang babaeng arkabalista (nagtitinda ng arkabala o tiket para sa mga puwesto), dahil sinipa nito ang bilao ng tindera na walang pambayad ng tiket. Pinapulot niya sa arkabalista ang kumalat na mga panindang kamatis at sibuyas-dahon, pati siya, nakipulot din.

Nang mamatay ang mga magulang namin, nagtrabaho akong pahinante sa umupa ng bahay namin na ang negosyo ay pag-repack ng biscuit at paggawa ng suka at toyo. Hindi alam ni nanay Maling, kaya nagalit siya nang makita akong nagtutulak ng kartelyang may mga kahon ng suka upang i-deliver sa isang tindahan. Pati ang nakakatanda kong kapatid ay pinagalitan niya. Nang panahong yon kasi ay nasa second-year high school pa lang ako.

Nasa Maynila ako noong mamatay si nanay Maling, na nalaman ko nang minsang umuwi ako. Nagtaka kasi ako kung bakit sarado na ang dating puwesto nila. May nakausap ako sa kanila na isa pang tiyahin. Noon ko rin nakita ang pinsan kong si nene Fely, pagkalipas ng mahigit sampung taon, mula nang umalis ako sa amin, kaya halos hindi na niya makilala.

Makalipas ang ilan pang taon, pag-uwi ko uli, Mrs. Segura na si nene Fely at konsehal na rin sa amin. Tulad ni nanay Maling masigasig din siya bilang konsehal, dahil kung saan-saang liblib na baryo siya nakakarating makadalo lang sa lamayan. Sa mga kuwentong narinig ko, matapang din siya sa kabila ng hindi magandang sitwasyon sa amin noon, dahil sa mga awayan sa pagitan ng mga sundalo at rebelde. May nagsabi na kilala na ng mga tao ang kanyang sasakyan, kaya siguro saan man siya makarating ay walang gumagalaw sa kanya.

Ang hindi ko makalimutang mga kuwento ay tungkol sa kaluwagan niya sa pera. Handa siyang tumulong, basta mapatunayan lang niyang talagang nangangailangan ang lumalapit. May mga nagkuwento pa na kahit nasa sasakyan siya at may masalubong na prusisyon na maghahatid ng patay sa simbahan o sementeryo, kahit hindi niya kilala ay tumitigil siya, bumababa upang makiramay at yumakap sa namatayan, sabay bigay ng abuloy, maliban pa sa mga baryang iniitsa sa mga nakikipaglibing.

Ang kaibahan ni nene Fely sa kanyang nanay ay malumanay siyang magsalita, samantalang si nanay Maling ay mataginting at malutong ang boses, may katigasan. Hindi rin nagtatabako si nene Fely, dahil siguro pinagbawalan ng asawa. Nang magpahinga sa pagka-konsehal ang pinsan ko, nabalitaan ko na lang na sumabak na rin sa paglingkod sa bayan ang anak niyang si Remos na ayon sa mga kuwentong narinig ko tuwing uuwi ako, ay mabuti naman daw ang trabaho bilang konsehal.

Maraming paraan ang paglingkod sa kapwa. Ang paraan ko ay iba dahil hindi ko kaya ang pulitika kaya bilib ako sa tiyahin kong si nanay Maling, pinsan kong si nene Fely, at ngayon naman ay pamangking si Remos, na sana ay tumatahak sa tamang daan, kahit hindi matuwid, basta ang tinutumbok ay kapakanan ng bayan.

Dapat Ituring na Leksiyon ang mga Karanasan sa Buhay

…lalo na ang Kahirapan

Ni Apolinario Villalobos

Mahalagang matuto tayo sa mga kahirapang dinanas natin sa buhay. Mga leksiyon sila na dapat ay nagbubukas ng ating katinuan at tulong sa paggawa natin ng mga desisyon sa pagsulong. Ang sugat halimbawa ay nagpaparamdam sa atin ng sakit… ng kirot, upang matanim sa isip natin ang pag-ingat sa paggamit ng matatalim na bagay.

Kung nadanasan natin ang hirap kung walang madudukot na pera pagdating ng pangangailangan, dapat matuto tayong magtipid at magtabi. Huwag maniwala sa kasabihang, kapag nagtatabi ang isang tao, madali siyang dapuan ng mga karamdaman dahil may inaasahang panggastos. Ang mga taong nagsasabi nito ay gusto lang mangutang sa mga kaibigang nagtatabi ng pera!

Napakahirap na karanasan ang magkaroon ng maysakit sa pamilya kung walang perang pambili ng gamot at pambayad sa doktor. Isang leksyon ito na dapat ay magturo sa ating kumain ng mga pagkaing kahit mura ay masustansiya. At kung magkaroon ng pera, mainam na magtabi agad ng para sa ganitong pangangailangan upang hindi na makapangunsumi pa sa iba na tatakbuhan upang utangan.

Tungkol sa ganitong paksa, naalala ko ang usapan namin ng kaibigan kong may anim anak na nagtatrabaho sa ibang bansa. Kamamatay lang ng kanyang isang anak kaya lubog sila sa utang dahil tumagal sa ospital ang pasyente at may kaselanan pa ang sakit. Ganoon pa man, ipinagmalaki ng kaibigan ko na ang unang perang padala ng isa niyang anak ay ginamit niya sa kotse na ang buwanang hulugan ay mahigit dalawampung libong piso, pagkatapos niyang bayaran ang down payment na limampung libo. Kung susumahin, ang halaga ng sasakyan ay mahigit isang milyon. Ang una namang padala ng isa niyang anak ay pinambili ng malaking LED TV, at dalawang laptop para sa mga nakakabatang anak na parehong nasa high school, at inilipat daw niya sa private school. Subalit ang dalawang kumpareng inutangan niya para sa ginastos sa ospital ay hindi pa bayad!

Tinanong ko kung may plano siyang kumuha ng sariling bahay at lupa kahit maliit lang, upang makaalis na sila sa inuupahang maliit na bahay sa animo ay iskwater na lugar. Ang sabi niya ay saka na daw. Pabiro pa akong nagsabi na baka makalimutan niyang magtabi sa bangko, na sinagot pa rin niya ng saka na. Tinanong ko siya kung ano ang gagawin niya kapag may nagkasakit na naman sa kanila, na sinagot niya ng, “isasangla ko ang kotse, at ibebenta ang TV”. Para hindi na humaba ang usapan namin, sinabihan ko siya ng, “good luck!”. Sinagot naman niya ng “same to you…!”

Ang “magaling” kong kaibigan ay dating nagtitinda ng isda sa palengke subalit tumigil nang makapag-abroad ang dalawang anak. Ang kotse ay nakaparada sa tapat ng inuupahan nilang maliit na bahay.

Happy Father’s Day!

Ang Ating Ama…

Ni Apolinario Villalobos

Haligi ng tahanan kung siya ay ituring

Katatagan ay dama natin sa kanyang piling

Katuwang ng ating Ina sa pag-aruga sa atin

At para lang lumigaya tayo, lahat ay gagawin.

Sukdulan mang sumuway siya ng batas -

Magnakaw man, makabili lamang ng gatas

Buhay niya ay itataya, walang pag-alinlangan

Mailigtas lang ang anak sa mga kapahamakan!

Mahalagang bahagi tayo ng buhay niya

Damdamin niya’y dapat din nating madama

Pintig ng kanyang puso ay dapat ding damhin

Dahil sa kanyang buhay, galing ang buhay natin!

Suwail ang anak na sa Ama’y di lumingon

Kanya ring pagsisisihan, pagdating ng panahon;

Buhay o namayapa man ay ating bigyang pugay

Pangalang bigay, ipagmalaki natin at iwagayway!

The Nail

By Apolinario Villalobos

It is just a simple piece of iron with a head, and its other end is terrifyingly pointed. It comes in different sizes. Some come in the size of a match stick, some in the size of a barbecue stick, with the biggest that come as big as a thumb. Before, the nail was just made from crudely cast iron, but later, copper and brass were used so it won’t get deteriorated by rust, and today, even stainless steel is used so that it can puncture delicate materials such as thin plywood.

Our ancestors before were contented in securing their homes with fibrous tall grass and vines due to the lightness of materials that they used branches, twigs and grass. But today, due to the use of heavy materials, the nail is very important in putting together the roof, wall, floor and stairs, to come up with a house. Obviously, the nail is among the primary components in providing strength to the whole structure.

Nowadays, the nail is unfortunately being used as one of the components in making improvised bombs, and which extortionists and terrorists use in sowing dread throughout the world. In the Philippines, it is also being used as arrowhead for the “Indian pana” (Indian arrow) which hoodlums in Tondo use against their rival gangs. Still another use of the nail, though unbelievably, is in witchcraft. It is purportedly planted in the guts of victims, who claim to painfully and bloodily eliminate them through bowel movement.

The nail is part of Jesus Christ’s suffering on the cross which Christians believe as His ultimate act in saving mankind from sin. He was nailed on the cross. The nail caused Him pain. The Christian church may have just inadvertently failed to mention the nail every time the saving act of Christ on the cross is mentioned. Without the nail, would His suffering for mankind been completed on the cross? If the cross that He carried is mankind’s sin, the nail is its arrogance, the pain from which penetrated even the last sinew of His muscle!

Ang Lansang (Visayas/ Hiligaynon version)

ni Apolinario Villalobos

Kon tan-awon isa lang ini nga salsalon, may ulo  ang isa ka punta, kag ang pihak mataliwis. Lain-lain ang takus sini: may daw palito sang posporo ka daku, may daw barbecue stick ka daku, asta sa daw kamalugko. Kon sadto salsalon lang ang lansang, subong may saway na para indi madunot sang tuktok, kag may stainless pa, para kon gamiton sa manipis nga plywood, indi delikado kon itum-ok.

Sadto indi pa gawa mabug-at ang mga materyales nga ginagamit sa pagpatindog sang mga balay paryas sang sanga kag hilamon. Amo nga pwede maskin higtan lang sang lanot. Pero, subong kinanlan na gid nga gamitan sang lansang para nga indi magkarabungkag ang mga dingding, salog, baralayan asta hagdan. Kon sa aton pa, lansang ang nagapahunit sang balay para indi ini basta maguba maskin sa hanot sang bagyo.

Ang malain lang kay subong ginagamit man ang lansang nga sangkap sang mga bomba nga ginapawasaag sang mga hurong nga terorista kag ekstursiyunista. Ginagamit man ini nga talom sang pana nga una ginkilala sa Tondo, bilang “Indian pana” (Indian arrow). Ang indi mapatihan nga gamit sang lansang, amo ang sa panghiwit nga kuno ginasulod sang manughiwit sa tiyan sang tawo kag para mapagwa, kinanlan ipamus-on pa nga nagaresulta sa pagkapilas sang tinai kag ariputan.

Masakit man pamatyagon, daku ang partisipasyon sang lansang sa pagluwas ni Hesus sa katawhan. Ginlansang siya sa krus. Lansang ang naghatag sa iya sang pasakit sa krus nga gin-antos Niya para lang maluwas sa sala ang mga tawo. Nalipatan lang siguro sang simbahan nga Kristiyano ang pagmitlang sa lansang, kay ang naandan nila nga gamiton bilang simbulo sang pasakit ni Hesus, krus lang. Kon indi tungod sa lansang, makumpleto ayhan ni Hesus ang sakripisyo Niya sa krus para sa katawhan?  Kon ang krus, amo ang sala sang mga tawo nga ginpas-an ni Hesus, ang lansang naman ang pagkabugalon nila….naghatag sang sakit nga nagapanalupsop sa Iya nga mga kaunuran!

Translations:

salsalon           -bakal/iron

pihak               -kabila/other end

takus               -sukat/size

tuktok              -kalawang/rust

lanot                -baging, damong pantali/vine, hemp

mabug-at         -mabigat/heavy

higtan              -talian/to tie

hurong             -masamang tao/villain

ginapawasaag -pinapasabog/being exploded

panghiwit        -pangkulam/witchcraft, sorcery

nagapahunit    -nagpapatibay/strengthen

ariputan           -puwet/anus

pagmitlang      -pagbanggit/to mention

pagkabugalon –kayabangan/being proud

katawhan        -mankind

Note: Hiligaynon as a Filipino dialect is widely spoken on the island of Panay, of the Philippines’ Visayas region.